جنگ بيرون شود ، اما على بن ابى طالب او را گفت كه در مدينه بماند و كسانى را بفرستد تا به دفاع در برابر ايشان بپردازند . عمر در اين هنگام لشكرى سترگ روانه كرد و نعمان بن مقرن مزنى را به سركردگى ايشان برگزيد و گفت اگر نعمان كشته شد امير مردمان حذيفة بن اليمان است و اگر او كشته شد جرير بن عبد الله بجلى و اگر او نيز كشته شد مغيرة بن شعبه و سپس اشعث بن قيس . سپس به عمار بن ياسر نامه نوشت كه يك سوم اهل كوفه را روانه كند و همچنين به ابو موسى اشعرى نامه نوشت كه يك سوم مردم بصره را روانه كند . همگان به هم پيوستند و روانه شدند و در دو فرسنگى نهاوند فرود آمدند . دسته‌هاى ايرانى - كه گويند چهار صد هزار بودند و سركردهء ايشان ذو الحاجب مردانشاه بود - در آنجا بودند و بر شكيبايى و پايدارى سوگند ياد كرده بودند . بعضى به بعضى ديگر خود را پيوسته بودند . و براى هر ده تن يك رشته بود كه آنها را به هم مىپيوست تا نگريزند . حسك ( خار سه پهلو ) در راه ريخته بودند . و ميان خود و مسلمانان فيل آورده بودند . مسلمانان در روز چهارشنبه و روز پنجشنبه با ايشان پيكار كردند . و چون روز آدينه شد مغيرة بن شعبه گفت : « دشمن از پيكار خسته و ملول شده و ناتوان گرديده ، ما به پيكار با ايشان مبادرت مىكنيم . » نعمان گفت : « نماز ظهر مىگزاريم آنگاه با دشمن روبرو مىشويم ، چرا كه درهاى آسمان در هنگامهاى نماز گشوده است . » چون نماز گزاردند ، نعمان بديشان گفت : « چون من الله اكبر گفتم سوار شويد . و چون الله اكبر دوم را گفتم شمشيرها را از نيام بكشيد . و نيزه‌ها را آماده كنيد . و كمانها را به زه كنيد . چون بار سوم الله اكبر گفتم ، بر ايشان حمله كنيد حمله‌اى كه مانند حملهء يك تن باشد . » نعمان رايت را به دست گرفت و پيش رفت و تكبير گفت . چون بار دوم و سوم الله اكبر گفت ، بر ايشان حمله كردند و ايشان را به هزيمت بردند . نعمان بن مقرن كشته شد ، حذيفة بن اليمان رايت را به دست گرفت و از ايشان چندان كشتند كه خداى داند و از اموال و غنيمتها چند از نصيب ايشان گرديد كه در هيچ كتابى اندازهء آن ذكر نشده است . ذو الحاجب مردانشاه كشته شد و ايرانيان را پس از اين جنگ ديگر تجمع و همگروه شدنى نبود ، از اين روى اين نبرد فتح الفتوح خوانده شد . در اين روز نعمان بن مقرن و عمرو بن معدى كرب و طليحة بن خويلد و دسته‌اى از صحابه كشته شدند .